ଆମେରିକା ରାଜନୀତିରେ ବଡ଼ ଧରଣର ଭୂକମ୍ପ। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ଲାଗିଛି ଶକ୍ତ ଝଟକା। ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ନିର୍ବାଚନରେ ଶାସକ ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ପାର୍ଟିକୁ ମିଳିଛି ବଡ଼ ପରାଜୟ। ଆମେରିକା କଂଗ୍ରେସର ଉଭୟ ଗୃହ, ହାଉସ୍ ଅଫ୍ ରିପ୍ରେଜେଣ୍ଟେଟିଭ୍ସ ଏବଂ ସିନେଟରେ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ୍ ପାର୍ଟି ବହୁମତ ହାସଲ କରିଛି। ଫଳରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନୀତି ଓ ନେତୃତ୍ୱକୁ ନେଇ ଉଠିଛି ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ।
କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଦୁଇବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ବିପୁଳ ସମର୍ଥନ ଦେଇଥିବା ଆମେରିକୀୟ ଭୋଟର ହଠାତ୍ କାହିଁକି ମୁହଁ ଫେରାଇଲେ? ଏହା ପଛରେ ରହିଛି ପାଞ୍ଚଟି ପ୍ରମୁଖ କାରଣ।
ପ୍ରଥମ କାରଣ ହେଉଛି ଇରାନ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ। ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଆମେରିକାର ଅର୍ଥନୀତି ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି। ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ମଧ୍ୟ ନିର୍ବାଚନୀ ପରାଜୟ ପାଇଁ ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଦାୟୀ କରିଛନ୍ତି।
ଦ୍ୱିତୀୟ କାରଣ ହେଉଛି ଦରଦାମ ବୃଦ୍ଧି। ଖାଦ୍ୟସାମଗ୍ରୀଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ନିତ୍ୟବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ଦାମ ବଢ଼ିବା ଲୋକଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷ ବଢ଼ାଇଛି।
ତୃତୀୟ କାରଣ ହେଉଛି ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲର ଆକାଶଛୁଆଁ ମୂଲ୍ୟ। ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ଇନ୍ଧନ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଲୋକଙ୍କ ପକେଟ୍ ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି।
ଚତୁର୍ଥ କାରଣ ହେଉଛି ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଶାସନ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ନୀତିକୁ ନେଇ ଅସନ୍ତୋଷ। ଏହା ସହିତ ସରକାରୀ ଦୁର୍ନୀତି ଓ ପ୍ରଶାସନର ସ୍ୱଚ୍ଛତାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଭୋଟରମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି।
ପଞ୍ଚମ କାରଣ ହେଉଛି ହିସ୍ପାନିକ୍ ଓ କୃଷ୍ଣକାୟ ଭୋଟରଙ୍କ ସମର୍ଥନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ। ଏହା ସହିତ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ୍ ପାର୍ଟିର ରଣନୀତି ମଧ୍ୟ ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ପାର୍ଟି ପାଇଁ ମହଙ୍ଗା ପଡ଼ିଛି।
ଏବେ ଆମେରିକା କଂଗ୍ରେସର ଉଭୟ ଗୃହରେ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ୍ ପାର୍ଟିର ବହୁମତ ଯୋଗୁଁ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଆଗାମୀ ନୀତି ଓ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ।
ଏହି ନିର୍ବାଚନୀ ଫଳାଫଳ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି, ଆମେରିକୀୟ ଭୋଟରଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ ଅପେକ୍ଷା ନିଜ ପରିବାରର ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଦୈନନ୍ଦିନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରସଙ୍ଗ ପାଲଟିଛି।ଆମେରିକା ରାଜନୀତିରେ ବଡ଼ ଧରଣର ଭୂକମ୍ପ। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ଲାଗିଛି ଶକ୍ତ ଝଟକା। ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ନିର୍ବାଚନରେ ଶାସକ ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ପାର୍ଟିକୁ ମିଳିଛି ବଡ଼ ପରାଜୟ। ଆମେରିକା କଂଗ୍ରେସର ଉଭୟ ଗୃହ, ହାଉସ୍ ଅଫ୍ ରିପ୍ରେଜେଣ୍ଟେଟିଭ୍ସ ଏବଂ ସିନେଟରେ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ୍ ପାର୍ଟି ବହୁମତ ହାସଲ କରିଛି। ଫଳରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନୀତି ଓ ନେତୃତ୍ୱକୁ ନେଇ ଉଠିଛି ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ।
କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଦୁଇବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ବିପୁଳ ସମର୍ଥନ ଦେଇଥିବା ଆମେରିକୀୟ ଭୋଟର ହଠାତ୍ କାହିଁକି ମୁହଁ ଫେରାଇଲେ? ଏହା ପଛରେ ରହିଛି ପାଞ୍ଚଟି ପ୍ରମୁଖ କାରଣ।
ପ୍ରଥମ କାରଣ ହେଉଛି ଇରାନ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ। ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଆମେରିକାର ଅର୍ଥନୀତି ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି। ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ମଧ୍ୟ ନିର୍ବାଚନୀ ପରାଜୟ ପାଇଁ ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଦାୟୀ କରିଛନ୍ତି।
ଦ୍ୱିତୀୟ କାରଣ ହେଉଛି ଦରଦାମ ବୃଦ୍ଧି। ଖାଦ୍ୟସାମଗ୍ରୀଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ନିତ୍ୟବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ଦାମ ବଢ଼ିବା ଲୋକଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷ ବଢ଼ାଇଛି।
ତୃତୀୟ କାରଣ ହେଉଛି ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲର ଆକାଶଛୁଆଁ ମୂଲ୍ୟ। ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ଇନ୍ଧନ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଲୋକଙ୍କ ପକେଟ୍ ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି।
ଚତୁର୍ଥ କାରଣ ହେଉଛି ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଶାସନ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ନୀତିକୁ ନେଇ ଅସନ୍ତୋଷ। ଏହା ସହିତ ସରକାରୀ ଦୁର୍ନୀତି ଓ ପ୍ରଶାସନର ସ୍ୱଚ୍ଛତାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଭୋଟରମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି।
ପଞ୍ଚମ କାରଣ ହେଉଛି ହିସ୍ପାନିକ୍ ଓ କୃଷ୍ଣକାୟ ଭୋଟରଙ୍କ ସମର୍ଥନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ। ଏହା ସହିତ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ୍ ପାର୍ଟିର ରଣନୀତି ମଧ୍ୟ ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ପାର୍ଟି ପାଇଁ ମହଙ୍ଗା ପଡ଼ିଛି।
ଏବେ ଆମେରିକା କଂଗ୍ରେସର ଉଭୟ ଗୃହରେ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ୍ ପାର୍ଟିର ବହୁମତ ଯୋଗୁଁ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଆଗାମୀ ନୀତି ଓ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ।
ଏହି ନିର୍ବାଚନୀ ଫଳାଫଳ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି, ଆମେରିକୀୟ ଭୋଟରଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ ଅପେକ୍ଷା ନିଜ ପରିବାରର ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଦୈନନ୍ଦିନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରସଙ୍ଗ ପାଲଟିଛି।ଆମେରିକା ରାଜନୀତିରେ ବଡ଼ ଧରଣର ଭୂକମ୍ପ। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ଲାଗିଛି ଶକ୍ତ ଝଟକା। ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ନିର୍ବାଚନରେ ଶାସକ ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ପାର୍ଟିକୁ ମିଳିଛି ବଡ଼ ପରାଜୟ। ଆମେରିକା କଂଗ୍ରେସର ଉଭୟ ଗୃହ, ହାଉସ୍ ଅଫ୍ ରିପ୍ରେଜେଣ୍ଟେଟିଭ୍ସ ଏବଂ ସିନେଟରେ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ୍ ପାର୍ଟି ବହୁମତ ହାସଲ କରିଛି। ଫଳରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନୀତି ଓ ନେତୃତ୍ୱକୁ ନେଇ ଉଠିଛି ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ।
କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଦୁଇବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ବିପୁଳ ସମର୍ଥନ ଦେଇଥିବା ଆମେରିକୀୟ ଭୋଟର ହଠାତ୍ କାହିଁକି ମୁହଁ ଫେରାଇଲେ? ଏହା ପଛରେ ରହିଛି ପାଞ୍ଚଟି ପ୍ରମୁଖ କାରଣ।
ପ୍ରଥମ କାରଣ ହେଉଛି ଇରାନ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ। ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଆମେରିକାର ଅର୍ଥନୀତି ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି। ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ମଧ୍ୟ ନିର୍ବାଚନୀ ପରାଜୟ ପାଇଁ ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଦାୟୀ କରିଛନ୍ତି।
ଦ୍ୱିତୀୟ କାରଣ ହେଉଛି ଦରଦାମ ବୃଦ୍ଧି। ଖାଦ୍ୟସାମଗ୍ରୀଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ନିତ୍ୟବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ଦାମ ବଢ଼ିବା ଲୋକଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷ ବଢ଼ାଇଛି।
ତୃତୀୟ କାରଣ ହେଉଛି ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲର ଆକାଶଛୁଆଁ ମୂଲ୍ୟ। ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ଇନ୍ଧନ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଲୋକଙ୍କ ପକେଟ୍ ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି।
ଚତୁର୍ଥ କାରଣ ହେଉଛି ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଶାସନ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ନୀତିକୁ ନେଇ ଅସନ୍ତୋଷ। ଏହା ସହିତ ସରକାରୀ ଦୁର୍ନୀତି ଓ ପ୍ରଶାସନର ସ୍ୱଚ୍ଛତାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଭୋଟରମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି।
ପଞ୍ଚମ କାରଣ ହେଉଛି ହିସ୍ପାନିକ୍ ଓ କୃଷ୍ଣକାୟ ଭୋଟରଙ୍କ ସମର୍ଥନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ। ଏହା ସହିତ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ୍ ପାର୍ଟିର ରଣନୀତି ମଧ୍ୟ ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ପାର୍ଟି ପାଇଁ ମହଙ୍ଗା ପଡ଼ିଛି।
ଏବେ ଆମେରିକା କଂଗ୍ରେସର ଉଭୟ ଗୃହରେ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ୍ ପାର୍ଟିର ବହୁମତ ଯୋଗୁଁ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଆଗାମୀ ନୀତି ଓ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ।
ଏହି ନିର୍ବାଚନୀ ଫଳାଫଳ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି, ଆମେରିକୀୟ ଭୋଟରଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ ଅପେକ୍ଷା ନିଜ ପରିବାରର ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଦୈନନ୍ଦିନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରସଙ୍ଗ ପାଲଟିଛି।