ଆଫ୍ରିକାରେ ଆମେରିକା-ଇରାନ ବିବାଦର ନିଆଁ: ତୈଳ ସଙ୍କଟ ଯୋଗୁଁ କେନିଆରେ ଭୟଙ୍କର ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି, ୪ ମୃତ

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଥିବା ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷର କୁପ୍ରଭାବ ଏବେ ଆଫ୍ରିକା ମହାଦେଶରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଇରାନ ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ଜଳପଥ ”ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ”ବନ୍ଦ କରାଯିବା ଫଳରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ଗୁରୁତର ଭାବେ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ସ୍ୱରୂପ କେନିଆରେ ଏକ ଚରମ ଇନ୍ଧନ ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦେଇଛି, ଯାହା ସେଠାରେ ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ହଠାତ୍ ଡିଜେଲ ଦରରେ ୨୩.୫ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ଘୋଷଣା କରାଯିବା ପରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଆକ୍ରୋଶ ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ରାଜଧାନୀ ନାଇରୋବି ସମେତ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରମୁଖ ସହରରେ ବ୍ୟାପକ ହିଂସାତ୍ମକ ଆନ୍ଦୋଳନ ମୁଣ୍ଡ ଟେକିଛି।

ଉତ୍ତ୍ୟକ୍ତ ବିକ୍ଷୋଭକାରୀମାନେ ରାସ୍ତା ଅବରୋଧ କରିବା ସହ ଯାନବାହନଗୁଡ଼ିକରେ ନିଆଁ ଲଗାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ଫଳରେ ସାଧାରଣ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଠପ୍ ହୋଇଯାଇଛି।

ଏହି ରକ୍ତାକ୍ତ ସଂଘର୍ଷରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୪ ଜଣ ନାଗରିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା ବେଳେ ୩୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। କେନିଆର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ କିପଚୁମ୍ବା ମୁରକୋମେନ୍ ଏହି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ସରକାର ଦେଶର ସମସ୍ତ ସ୍କୁଲ-କଲେଜ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନକୁ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପାଇଁ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛନ୍ତି।

ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ କେନିଆରେ ଇନ୍ଧନ ମୂଲ୍ୟରେ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି, ଯାହା ଦେଶର ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି (Inflation)କୁ ବଢ଼ାଇବା ସହ ସରକାରଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରବଳ ଅର୍ଥନୈତିକ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଇନ୍ଧନ ପ୍ରକାରମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି (ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ପରଠାରୁ)
ପେଟ୍ରୋଲ$20\%$ ବୃଦ୍ଧି
ଡିଜେଲପ୍ରାୟ $45.8\%$ ବୃଦ୍ଧି

ସ୍ଥିତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଏବଂ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ସାମାନ୍ୟ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେବା ପାଇଁ କେନିଆ ସରକାର ୩୮.୫ ମିଲିୟନ୍ ଡଲାରର ସହାୟତା ରାଶି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସହଜ କରିବା ପାଇଁ ଇନ୍ଧନ ଗୁଣବତ୍ତା ମାନକକୁ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଛି।

ଯଦିଓ କେନିଆକୁ ପୂର୍ବ ଆଫ୍ରିକାର ସବୁଠାରୁ ଦ୍ରୁତ ଅଭିବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ଅର୍ଥନୀତି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ବୋଲି ଗଣନା କରାଯାଏ, ମାତ୍ର ଏହି ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଙ୍କଟ ସ୍ଥାନୀୟ ଅର୍ଥନୀତିର ଅଣ୍ଟା ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଛି।

ଦେଶର ପ୍ରାୟ ୫୦ ନିୟୁତ ଜନସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରୁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ସୀମାରେଖା ତଳେ ଥିବା ପ୍ରାୟ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ନାଗରିକଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନଯାତ୍ରା ଓ ଜୀବିକା ଏହି ସଙ୍କଟ ଯୋଗୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବିପନ୍ନ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ସ୍ଥିତି କେବେ ସୁଧୁରିବ, ତାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ରହିଛି।