ତେଦୀପାବଳି ପୂର୍ବରୁ ପାଳିତ ହେଉଥିବା ଧନତେରସ ପର୍ବକୁ ନେଇ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ବିଶେଷ ଉତ୍ସାହ। ଧନ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଏହି ପର୍ବର ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ପ୍ରଚଳିତ ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ, ଧନତେରସ ଦିନ ଶୁଭ ସମୟରେ ସୁନା, ରୂପା, ବାସନକୁସନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନୂତନ ସାମଗ୍ରୀ କ୍ରୟ କରିବା ଶୁଭ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ପରିବାରରେ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ କୃପା ରହିବା ସହ ସୁଖ, ଶାନ୍ତି ଓ ଆର୍ଥିକ ସମୃଦ୍ଧି ଆସିଥାଏ ବୋଲି ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି।
ଆଜି ଧନତେରସ। ଦୀପାବଳି ପୂର୍ବରୁ ଧନ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ପର୍ବ ଧନତେରସ ପାଳନ କରାଯାଏ। ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଏହି ଦିନର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ବାସ ଅନୁଯାୟୀ, ଧନତେରସରେ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସୁନା, ରୂପା ଓ ନୂଆ ସାମଗ୍ରୀ କିଣିବା ଦ୍ୱାରା ଘରେ ସୁଖ-ସମୃଦ୍ଧି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। ଏହି ଦିନ ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ, ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ କୁବେର ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଚଳିତ ବର୍ଷ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥି ଦୁଇ ଦିନ ରହୁଥିବାରୁ ପର୍ବର ତାରିଖକୁ ନେଇ କିଛି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଦେଖାଦେଇଛି। ତେବେ ପ୍ରଦୋଷ କାଳରେ ପୂଜା ପାଇଁ ଶୁଭ ଯୋଗ ନଭେମ୍ବର ୬ ତାରିଖରେ ରହୁଥିବାରୁ ଆଜି ଧନତେରସ ପାଳନ କରାଯାଉଛି।
ଧନତେରସର ତିଥି, ପୂଜାର ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ
ହିନ୍ଦୁ ପଞ୍ଜିକା ଅନୁଯାୟୀ, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥି ନଭେମ୍ବର ୬ ତାରିଖ ସକାଳ ୧୦ଟା ୩୦ ମିନିଟ୍ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ନଭେମ୍ବର ୭ ତାରିଖ ସକାଳ ୧୦ଟା ୪୭ ମିନିଟରେ ଶେଷ ହେବ। ପ୍ରଦୋଷ କାଳରେ ପୂଜା ପାଇଁ ଶୁଭ ସମୟ ଆଜି ମିଳୁଥିବାରୁ ନଭେମ୍ବର ୬ ତାରିଖରେ ହିଁ ଧନତେରସ ପାଳନ କରାଯାଉଛି।
ସୁନା-ରୂପା କିଣିବାର ଶୁଭ ସମୟ
ଧନତେରସରେ ସୁନା ଓ ରୂପା କିଣିବାର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ଏହି ଦିନ ସୁନା ମୁଦ୍ରା, ରୂପା ଅଳଙ୍କାର, ବାସନକୁସନ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ଗଣେଶଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି କିଣିବା ଶୁଭ ବୋଲି ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ଚଳିତ ବର୍ଷ କିଣାକିଣି ପାଇଁ ଅଭିଜିତ୍ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ସକାଳ ୧୧ଟା ୪୮ ମିନିଟ୍ରୁ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ୧୨ଟା ୫୬ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛି। ସେହିପରି ଶୁଭ ଚୋଘଡ଼ିଆ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ୧୨ଟା ୦୪ ମିନିଟ୍ରୁ ଅପରାହ୍ନ ୧ଟା ୨୬ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ। ତେବେ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ କିଣାକିଣି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକେ ନିଜ ସହରର ସ୍ଥାନୀୟ ପଞ୍ଜିକା ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଭ ସମୟ ଜାଣିପାରିବେ।
ଧନତେରସ ଦିନ ଶୁଭ, ଲାଭ ଓ ଅମୃତ ଚୋଘଡ଼ିଆରେ କିଣାକିଣି କରିବା ଶୁଭ ଫଳଦାୟୀ ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ରହିଛି। ଶୁକ୍ରବାର ନଭେମ୍ବର ୬ ତାରିଖରେ ସକାଳ ୮ଟା ୧୬ ମିନିଟ୍ରୁ ୯ଟା ୪୮ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ଚୋଘଡ଼ିଆ ରହିଛି। ସେହିପରି ଅଭିଜିତ୍ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ସକାଳ ୧୧ଟା ୪୮ ମିନିଟ୍ରୁ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ୧୨ଟା ୫୬ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ। ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପ୍ରଦୋଷ କାଳ ମଧ୍ୟ ପୂଜା ପାଇଁ ଶୁଭ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ତେବେ ବିଭିନ୍ନ ସହରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଚୋଘଡ଼ିଆର ସମୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ।
ଧନତେରସରେ କ’ଣ କିଣିବା ଶୁଭ?
ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ଧନତେରସରେ ସୁନା, ରୂପା, ପିତ୍ତଳ ଓ ତମ୍ବାର ବାସନ କିଣିବା ଶୁଭ ମନେ କରାଯାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଝାଡ଼ୁ, ଧନିଆ ମଞ୍ଜି ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ଗଣେଶଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି କିଣିବାର ମଧ୍ୟ ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ଅନେକ ଲୋକ ଏହି ଦିନ ନୂଆ ଗାଡ଼ି, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଘରୋଇ ଉପକରଣ କିଣିଥାନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଦିନ ଲୁହା ଓ ଧାରୁଆ ଜିନିଷ କିଣିବାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ କୁହାଯାଏ। ବେ ଏହା ପାରମ୍ପରିକ ମାନ୍ୟତା ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାର ପାଳନ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଓ ପାରିବାରିକ ପରମ୍ପରା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।