ଓଡ଼ିଶାରେ ଲଘୁ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ପାଇଁ ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆସିଛି, ଯାହାର ମାଧ୍ୟମରେ ଖଣି ଲିଜ୍ ଏବେ ନିଲାମ ନୁହେଁ, ବରଂ ‘ଇ-ଲଟେରୀ’ ସହଜ ମାଧ୍ୟମରେ ମିଳିବ। ରାଜ୍ୟର ବାଲି, ପଥର ଓ ମୋରମ ଭଳି ଲଘୁ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦର ସୁଚିତ୍ର ପରିଚାଳନା ଏବଂ କଳାବଜାରୀ ନିରୋଧ କରିବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ‘ଓଡ଼ିଶା ଲଘୁ ଖଣିଜ ରିହାତି (ସଂଶୋଧନ) ନିୟମାବଳୀ, ୨୦୨୫’ ଅନୁସାରେ ଏହି ନୂତନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ଜାରି ହୋଇଛି। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ରାଜସ୍ୱ ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ଖଣିଜ ସମଗ୍ରୀର ସଠିକ୍ ଯୋଗାଣ ଏବଂ ଦର ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା।
ଲଘୁ ଖଣି ନିଲାମ ଯୁଗ ଓଡ଼ିଶାରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଖୋଲା ନିଲାମ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବନ୍ଦ ହୋଇ, ବଣ୍ଟନ ଏବେ ‘ଇ-ଲଟେରୀ’ ମାଧ୍ୟମରେ କରାଯିବ। ବେଆଇନ ଖନନ ରୋକିବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଏହି ନୂତନ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। ବାଲି ଓ ପଥର ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲଘୁ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ସୁଲଭ ମୂଲ୍ୟରେ ମିଳିବ। ସରକାର MSP ଧାର୍ଯ୍ୟ କରି, କୌଣସି ଖଣି ମାଲିକ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମୂଲ୍ୟରୁ ଅଧିକ ଦରରେ ସାମଗ୍ରୀ ବିକ୍ରି କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଲିଜ୍ ସୀମାରେ କଟକଣା ରହିବ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଏକାଧିକ ଖଣି ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ, ଏକ ଜିଲ୍ଲାରେ ସର୍ବାଧିକ ୩ଟି ଖଣି ଓ ସର୍ବାଧିକ ୫ଟି ଖଣି ରାଜ୍ୟ ପରିସରରେ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିପାରିବେ। ସମଗ୍ର ପ୍ରକ୍ରିୟା ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହେବାକୁ ଏକ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ପୋର୍ଟାଲ୍ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ଖଣି ଚିହ୍ନଟଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍ ପାସ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନଲାଇନ୍ ହେବ। ଖଣି ମାଲିକମାନେ ରୟାଲଟି ଓ ଅତିରିକ୍ତ ଶୁଳ୍କ ଦେବେ, ଏବଂ ଖଣି ଉତ୍ତୋଳନ କରି କିମ୍ବା ନକରି, ସର୍ବନିମ୍ନ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ପରିମାଣ ଉପରେ ଶୁଳ୍କ ଦେବାକୁ ପଡିବ। MSP ଠାରୁ ଅଧିକ ଦରରେ ବିକ୍ରି କରାଗଲେ ଗଣନା କରାଯିବ ଏବଂ ୫୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜରିମାନା ହେବ।